سرخط خبرها
خانه / اخبار / آسیب‌شناسی فعالیت‌های فرهنگی| ارائه‌ی بحث حجت‌الاسلام استاد محمدی در جلسه هفتگی فتیه
استاد محمدی-فتیه
استاد محمدی-فتیه

آسیب‌شناسی فعالیت‌های فرهنگی| ارائه‌ی بحث حجت‌الاسلام استاد محمدی در جلسه هفتگی فتیه

حجت‌الاسلام استاد محمدی، از دانش آموختگان مشهدی حوزه‌ی علمیه قم و از زمره‌ی شاگردان فیلسوف و مفسّر معاصر، حضرت آیت‌الله جوادی آملی -دام ظلّه- می‌باشد. استفاده‌های ایشان از حضرت آیت‌الله، نه به مثابه‌ی یک شاگرد معمولی در درس‌های عمومی صدها نفری تفسیر و اسفار آیت‌الله، بلکه در جمع محدود هفت- هشت نفری است که در سالیان نه چندان دور از درس خصوصی اسفار آیت‌الله استفاده می‌کردند. 

نکته‌ای که ایشان از استاد گران‌مایه‌ شان نصب‌العین کرده‌اند و در مشورت‌های خصوصی به طلاب منتقل می‌فرمایند این است که در زمینه‌ی فلسفی  و فراگیری علوم عقلی، سعی کنید عنصر «تفکّر» را در خودتان تقویت کنید؛ نه این‌که صرفا کتابی بخوانید یا درس بگیرید و بعد از اتمام، شروع کتاب دیگر و هکذا… .

«اصول فلسفه و روش رئالیسم»، «درس‌های اسفار»، «شرح مختصر و مبسوط منظومه»، از جمله کتاب‌های به‌جامانده از شهید متفکر بزرگوار، آیت‌الله مطهری است که استاد محمدی تاکید زیاد دارند که دانش‌پژوهِ مشتاق علوم عقلی، این‌ها را با تأمل و تفکر و از روی تأنّی بخواند.

استاد محمدی در زمینه‌ی سواد رسانه، مطالعات و تأمّلات زیادی داشته و ماحصل آن‌ها در کتابی بنام «سواد رسانه» که در سال 1393 توسط نشر “سوچا” به چاپ رسیده، در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.

 

دانلود|  pdf 

در ادامه متن سخنرانی حجت‌الاسلام محمدی را در جلسه‌ی هفتگی فتیه، مورّخه‌ی 18/مهر/1397 و با موضوع «آسیب‌شناسی فعالیت‌های فرهنگی» می‌خوانید:


مقدّمه

هدف از این بحث این است دوستان عزیزی که کار فرهنگی می‌کنند، باتوجه به این نکات بازنگری‌یی در کارهایشان داشته باشند.

در روایت داریم کسی که ما را نقد می‌کند، کسی که ما را تحذیر می‌کند، این خودش یک بشارتی است. نقدها اگر از سر تحذیر باشد، خودش یک بشارتی است.

معمولا کارهای فرهنگی که انجام می‌شود، زیرمجموعه‌ی فعالیت فرهنگی جای می‌گیرد. در فعالیت‌های فرهنگی آن چیزی که برایشان مهم است، «فعل فرهنگی» است. این خیلی مهم است. به خاطر همین وقتی که بعد از چند مدت می‌خواهند گزارش بدهند، به آن می‌گویند گزارش «کار».

در مجموعه‌ی فعالیت‌های ما بعنوان فعّال فرهنگی، آن چیزی که اهمیت دارد فعل فرهنگی است.

ضعفی که فعالیت فرهنگی ما دارد، این است که فاقد برنامه‌ریزی است. یعنی ما شاهد فعالیت‌های فرهنگی هستیم که مبتنی بر برنامه‌ریزی نیست. «فعالیت» فرهنگی هست، اما «برنامه‌ریزی» فرهنگی نیست.

اینکه شما روی کاغد بنویسی: شنبه؛ این‌کار، یک‌شنبه؛ این‌کار و…، این «برنامه» نیست. خیلی از مجموعه‌های فرهنگی دلشان را به این‌جور برنامه‌ها خوش کردند.

حالا چرا این‌ها برنامه نیست؟

علتش این است که تعریف «برنامه» به این نیست که یک مجموعه کارهایی را در زمان مشخصّی انجام دهید.

بلکه برنامه یک فرآیندی است برای رسیدن به یک هدف خاص.

 

ویژگی‌های برنامه‌ی فرهنگی

«برنامه» چه ویژگی‌‌هایی دارد؟

به عنوان تشبیه می‌گوییم که فعالیت فرهنگی شبیه علمیات جنگی است. لذا چند ویژگی باید فراهم شود در هر یک از علمیات‌ها:

  1. نتیجه اهمیت دارد نه خود فعل ما: واین نتیجه است که نوع فعل را مشخص می‌کند. باید اول بدانیم که کجا را می‌خواهیم فتح کنیم؟ در نگاه عملیاتی، همین‌که می‌گوییم فعل مهم نیست و نتیجه مهم است، می‌بینی یک فرمانده اگر چندبار نتیجه نگیرد، اخراج می‌شود. اما چیزی که در مجموعه‌های فرهنگی ما وجود دارد، چون کار مهم است نه نتیجه، کمّیّت کار را بعنوان حسن سابقه حساب می‌کنند.

بعضی‌ها فکر می‌کنند کار فرهنگی یعنی کار نامرئی. فکر می‌کنند باید آثار کار را در آخرت ببینند!

  1. قبل از عملیات اهداف مشخص است، منطقه‌ی عملیاتی هم مشخص است. یعنی تا زمانی که مخاطب مشخص نباشد، فعل ما، کار فرهنگی نیست. یعنی وضعیت ابتدایی و وضعیت انتهایی کار باید مشخص باشد. یعنی باید دقیق مشخص باشد که مخاطبان را می‌خواهد از چه وضعیتی به چه وضعیتی ببرد؟
  2. درعملیات فرهنگی، این امکانات و هدف و مخاطب است که نوع کار را مشخص می‌کند. درعلمیات فرهنگی، مسأله‌شناسی و مخاطب‌شناسی خیلی اهمیت دارد.

در همین راستا، سردار سلیمانی حفظه الله نقل می‌کند: درعملیات والفجر یک، حسن یزدانی بود که سی بار اروند را تا کنار عراقی‌ها شنا کرده بود. وقتی ازش می‌پرسند که مطمئن هستی به راه؟ می‌تواند با قطعیت‌ بگوید که ان‌شاءالله قطعا درست است. در علمیات، این اطلاعات جزئی خیلی مهم است.

  1. فعالیت فرهنگی مثل عملیات جنگی، انسجام دارد. کار فرهنگی، کار بی در و پیکر نیست. چون برای ما هدف و رسیدن به آن مهم است.
  2. در هر فعالیت فرهنگی باید تیم علمیاتی را مشخص کنید.
  3. ما درعملیات فرهنگی باید درک درستی از وضعیت موجود داشته باشیم. نیروی فعال فرهنگی باید اول قبول بکند که چه‌قدر شکست خورده است؟ تا مشخص نکنیم که ما کجای کار هستیم، نمی‌توانیم کارِ درست بکنیم.

باید یک فکری برداریم تا وضعیت فرهنگی جامعه را به اصلاح ببریم:

اِشغال، اشغال است؛ هیچ فرقی ندارد که دشمن سوسنگرد را بگیرد، یا چهل میلیون درگیر تلگرام باشند. حضرت آقا حفظه الله تعبیر کردند که فضای مجازی جنگ شیمیایی است.

نکته‌ی مهم این است که بدون عملیات فرهنگی، این اهداف محقق نمی‌شود. الان متاسفانه همه‌ی نیروهای فرهنگی منتظر این هستند که یک اتفاقی بیفتد و وضعیت جامعه عوض شود.

 

نمونه‌هایی از فعالیت‌های فرهنگی موفق

اما اگر بخواهیم دو سه نمونه کار موفق فرهنگی را مثال بزنیم، می‌توانیم به این موارد اشاره داشته باشیم:

  • چند تا لوازم تحریر اسلامی-ایرانی تولید کردند. الان این مجموعه در سال، سی میلیون دفتر تولید می‌کنند؛ با این وجود 20 درصد بازار دست آن‌هاست.
  • یکی از طلّاب درحوزه‌ی حفظ قرآن، آقای شاهسونی هستند. ایشان در روستای خودشان در سمت جنوب کشور کارشان را شروع کردند و الان حدود صد شعبه در کل کشور دارد؛ که سالی هشت هزار حافظ قرآن تربیت می‌کنند. می‌گوید که ما دنبال این هستیم که دومیلیون حافظ قرآن در کشور داشته باشیم.
  • مجموعه‌ای در عبدالله آباد تهران؛ این‌ها با خودشان می‌گویند که جامعه‌ی هدف ما، نخبه‌ها باشند. در مسجد امام حسن علیه‌السلام در عبدالله آباد تهران کار را شروع کردند. تا سال92، حدود 60 مدال جهانی گرفتند که همه را تقدیم به رهبری کردند. از دل این مجموعه، چندین مجموعه‌ی صنعتی خارج شده است. اولین زیردریایی کشور را این مجموعه تولید کرده است.

همچنین ببینید

دکتر علی خلیلی-فتیه

«آموزش و پرورش در تمدّن نوین اسلامی»| ارائه‌ی بحث دکتر علی خلیلی در جلسه هفتگی فتیه

در ادامه متن کامل سخنرانی دکتر علی خلیلی (دکترای علوم سیاسی و استاد تمدّن اسلامی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *