سرخط خبرها
خانه / اخبار / بازانتشار نامه جمعی از تشکل‌ها و انجمن‌های صنفی تخصّصی مشهد به استاندار؛ درباره هشدار تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار
تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار
تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار

بازانتشار نامه جمعی از تشکل‌ها و انجمن‌های صنفی تخصّصی مشهد به استاندار؛ درباره هشدار تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار

متاسفانه باخبر شدیم دیروز (دوشنبه 96/10/26) مسجد تاریخی صاحب الزمان (معروف به حوض معجردار) که جزء معدود ابنیه تاریخی به جا مانده از فرآیند اصلاح بافت پیرامونی حرم مطهر بود، به صورت کامل تخریب و با تلّی از خاک یکسان شد.

جدای از بحث‌های مفصّل پیرامون این قضیه (که مواضع مشخص فتیه را در کانال تلگرام «مشهد مردم: https://t.me/mashhad_mardom » می‌توانید ملاحظه بفرمایید)، لازم دیدیم نامه‌ای را که چندی پیش توسط جمعی از انجمن‌های صنفی تخصصی و تشکل‌های مشهدی، خطاب به استاندار محترم خراسان رضوی درباره هشدار به تخریب این بنای تاریخی و روشن کردن ابعاد مختلف موضوع بود، دوباره منتشر نماییم.

متن نامه بدین شرح است:

باسمه تعالی
جناب آقای رشیدیان!
استاندار محترم خراسان رضوی!

با سلام و صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و با آرزوی توفیق روز افزون برای حضرتعالی و همکاران، احتراماً به رغم پیگیری‌های انجام شده از طرف انجمن‌های صنفی–تخصصی، سمن‌های فرهنگی و دوستداران میراث فرهنگی-تاریخی و… همچنین پیگیری‌های اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی متأسفانه باخبر شدیم حکم تجدید نظر دادگاه برای خروج مجموعه فرهنگی-مذهبی مسجد و حوض معجردار از فهرست ابنیه میراثی کشور صادر شده و در مرحله ابلاغ قرار دارد و هر لحظه امکان تخریب ابنیه این مجموعه می‌رود.

تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار
تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار

ناگفته پیداست که مسجد و حوض معجردار به عنوان اثری صفوی-قاجاری بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی شهر مشهد بوده و در شرایطی که طی 20 سال گذشته بخش اعظم ابنیه تاریخی بافت کهن و ارزشمند مشهد به بهانه طرح نوسازی و بازسازی بی‌محابا نابود و تخریب شده است، به‌عنوان اندک نشانه‌های باقیمانده از گزند تیغ توسعه بولدوزری، می‌تواند حافظ بخشی از هویت به تاراج رفته این بافت باشد. همچنین سبقه مذهبی-فرهنگی و وقفی این بنا، نمایه‌ای بارز از روابط انسانی میان زائر و مجاور در اکوسیستم زیارت و در حریم منور ثامن الحجج (ع) است.

صرف نظر از این‌که فرآیند دادرسی به این موضوع از منظر تهیه‌کنندگان این نامه غیرتخصصی بوده و کارشناسان اظهارنظرکننده درباره ارزش و جایگاه تاریخی این بنا فاقد صالحیت‌های حداقلی لازم بوده‌اند، با تأسف باید توجه جنابعالی را به تلاش‌های پشت پرده مستمر برای تخریب این اثر تاریخی-مذهبی با هدف‌های مالی-اقتصادی خاص جلب نماییم. اقدامی که سالم بودن روند رسیدگی به این پرونده را با علامت سؤال بزرگی همراه کرده است.
شایان ذکر است در فرآیند دادرسی و اعلام حکم نهایی نکاتی وجود دارد که بر غیرتخصصی بودن فرآیند و نبود مدارک صحّه می‌گذارد از جمله:

1- هیئت کارشناسی ۵ نفره برخلاف هیئت سه نفره اولیه، فاقد صالحیت کارشناسی در حوزه بررسی ابنیه میراثی بوده‌اند.
2- در فرآیند دادرسی، علاوه بر مستندات میراث، کلیه نامه‌ها و درخواست‌های متعددی که از سوی نخبگان و جریان‌های
دانشگاهی، انجمن‌های صنفی تخصصی و سمن‌های میراثی و فرهنگی تقدیم دادگاه شده بود، نادیده گرفته شده است.
3- فرآیند ثبت بناهای تاریخی در فهرست بناهای ثبتی با نظام کارشناسی دقیق توسط شورای عالی میراث فرهنگی کشور صورت می‌گیرد که ضروری بوده است متناظر با اهمیت بحث در فرآیند دادرسی، در دادگاهی تخصصی دارای صلاحیت در تهران با حضور کارشناسان سازمان میراث فرهنگی کشور مورد بررسی صورت می‌گرفت.
4- تخریب مسجد معجردار به حوض یا آب انبار معجردار که اثری صفوی است و همراه مسجد با یک شماره پرونده ثبت ملی شده، آسیب جبران ناپذیر می‌زند، چرا که ورودی این آب انبار، درب مجاور مسجد است و صدور چنین حکمی در دادگاه در اصل تخریب دو اثر تاریخی مسجد قاجاری و حوض آنبار صفوی را به دنبال دارد که خود خیانتی بزرگ به تاریخ نه تنها مشهد بلکه ایران اسلامی است و عواقب آن بر عهده مسبّبان آن خواهد بود.

تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار
تخریب مسجد تاریخی حوض معجردار

۵- متأسفانه در طول فرآیند دادرسی مطلع شدیم که توافقنامه‌ای عجیب به منظور تلاش برای خروج این بنا از فهرست ابنیه میراثی با حضور شخص مدیرکل میراث فرهنگی خراسان رضوی و شهرداری منطقه ثامن تنظیم شده است و عملا وفق این
توافقنامه، اداره کل میراث فرهنگی که وظیفه پاسداری فیزیکی و حفاظت حقوقی از بنا را داشته است از ادامه پیگیری حقوقی و اطلاع‌رسانی برای حمایت نهادهای مدنی سرباز زده است. گذشته از اینکه عقد این تفاهمنامه کاملا غیرقانونی بوده و مورد
سؤال و حیرت بدنه مدیریتی و کارشناسی سازمان و همچنین نهادهای صنفی تخصصی قرار گرفته است، تأثیر غیرمستقیم آن در فرایند دادرسی، یعنی حذف مدعی العموم، عملا امکان صدور این حکم نادرست را فراهم کرده است.
6- مستحضرید طرح نوسازی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی در مرحله بازنگری است و طبق مصوبه شورای‌عالی معماری و شهرسازی کشور که با چاپ در روزنامه رسمی نیز قطعی و لازم‌الاجرا شده است، طرح قبلی لغو کامل گردیده و برتوقف ادامه هرگونه تخریب تأکید شده است.

شایان ذکر است، طبق استعلام به‌عمل آمده توسط اداره کل راه و شهرسازی از مشاور بازنگری طرح، عملا ابنیه مسجد و حوض معجردار در طرح حفظ و راستگرد پیشنهادی طرح قبل، به‌دلیل عدم ضرورت کارکردی، حذف شده است.
در پایان ضمن تجدید احترام و با توجه به جایگاه ارزشمند و عالی آن مقام محترم در حفاظت از میراث فرهنگی این منطقه و ذکر این مطلب که انجمن‌های صنفی و سمن‌های مردمی در چارچوب قوانین نظام جمهوری اسلامی، تلاش خود را برای
جلوگیری از تخریب این مجموعه کرده و خواهند کرد و در صورت لزوم آمادگی برای ارائه خدمات کارشناسی و پیگیری حقوقی در مراجع متناظر را دارند، خواهشمند است ضمن بررسی دلایل اهمال‌کاری مدیریت میراث فرهنگی استان خراسان رضوی با
ورود به پرونده به عنوان مقام عالی دولت در استان، از اجرای حکم که فرآیند تخریب بنا را به فوریت مهیا می‌نماید به نحو مقتضی جلوگیری نمایید و کمک نمایید تا این بنای ارزشمند همچنان به حیات فرهنگی منطقه کمک نماید.
با تشکر.

انجمن مردم‌نهاد توسعه گردشگری چهارباغ خراسان
انجمن صنفی مهندسان معمار خراسان رضوی
کانون هم‌اندیشی معماری مشهد
و جمعی از تشکّل‌ها از جمله: تشکل مردمی فتیه، مجمع مطالبه مردمی، انجمن چهارطبقه و…

رونوشت:
– ریاست محترم دادگستری خراسان رضوی، جهت استحضار و دستور پیگیری الزام به عنوان مدعی‌العموم
– معاونت محترم میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور، جهت استحضار و عنایت الزام
– مدیرکل راه و شهرسازی استان خراسان رضوی، جهت استحضار و اقدام مقتضی
– دفتر نمایندگان محترم مردم مشهد در مجلس شورای اسلامی، جهت استحضار و پیگیری مقتضی
-دفتر امام جمعه محترم، جهت استحظار و پیگیری مقتضی

 

همچنین ببینید

دکتر علی خلیلی-فتیه

«آموزش و پرورش در تمدّن نوین اسلامی»| ارائه‌ی بحث دکتر علی خلیلی در جلسه هفتگی فتیه

در ادامه متن کامل سخنرانی دکتر علی خلیلی (دکترای علوم سیاسی و استاد تمدّن اسلامی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *